Από τα πιο θανατηφόρα απορρίμματα η πλαστική σακούλα

Της Νάντιας Μιχαλοπούλου

Τέλος η δωρεάν χρήση της από τις αρχές του 2018 – Θα χρεώνεται κατά 0,03 συν ΦΠΑ ευρώ από το νέο έτος και κατά 0,07 ευρώ συν ΦΠΑ από το 2019 – Οι θανατηφόρες επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα και τη δημόσια υγεία

Τέλος στη δωρεάν χρήση της πλαστικής σακούλας από το νέο έτος. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Ευρώπης, από 1η Ιανουαρίου του 2018 θα πληρώνουμε 0,04 ευρώ για κάθε λεπτή πλαστική σακούλα, ενώ η χρέωση θα αυξηθεί στα 0,07 ευρώ συν ΦΠΑ από το 2019. Το ειδικό τέλος θα εισπράττεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και θα αποδίδεται στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) με στόχο να μειωθεί δραστικά η χρήση της από τους καταναλωτές και κατ’ επέκταση η περιβαλλοντική ρύπανση που αυτή προκαλεί.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την κοινή απόφαση των υπουργείων Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ, από την 1η Ιανουαρίου 2018 παύει η δωρεάν διάθεση στους καταναλωτές των δύο ακόλουθων κατηγοριών πλαστικής σακούλας:

α) των λεπτών πλαστικών σακουλών με πάχος τοιχώματος μικρότερο των 50 μικρών (μονάδα μήκους ίση με το εκατομμυριοστό του μέτρου)

β) των πλαστικών σακουλών μεταφοράς με πάχος τοιχώματος από 50 μέχρι 70 μικρά, συμπεριλαμβανομένων των επαναχρησιμοποιούμενων σακουλών τσαντών μεταφοράς με το ίδιο μήκος τοιχώματος.

Στις πρώτες επιβάλλεται το ειδικό τέλος των 3 λεπτών ανά τεμάχιο συν ΦΠΑ και των 7 λεπτών συν ΦΠΑ εν συνεχεία, ενώ οι σακούλες της δεύτερης κατηγορίας θα τιμολογούνται ελεύθερα από τις εμπορικές επιχειρήσεις, οι οποίες επιτρέπεται, αν το επιθυμούν, να διαθέτουν δωρεάν στους καταναλωτές επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες υπό την προϋπόθεση ότι αυτό γίνεται στο πλαίσιο δράσεων συλλογής προς ανακύκλωση των λεπτών σακουλών μεταφοράς. Με την ίδια απόφαση απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά των λεγόμενων οξοδιασπώμενων πλαστικών σακουλών μεταφοράς (σακούλες που διασπώνται με την πάροδο του χρόνου σε μικρότερα σωματίδια και αυξάνουν τη ρύπανση).

Σε περίπτωση παράβασης της νομοθεσίας, προβλέπονται πρόστιμα για τις εμπορικές επιχειρήσεις από 200 έως 5.000 ευρώ, για τους παραγωγούς σακούλας από 1.000 έως 10.000 ευρώ και για τους διακινητές σακούλας πρόστιμα από 500 έως 1.000 ευρώ.

Από το σχέδιο νόμου της κυβέρνησης εξαιρούνται τα περίπτερα και οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο υπαίθριο εμπόριο (π.χ. λαϊκές αγορές), οι οποίοι θα συνεχίσουν να διαθέτουν δωρεάν τη λεπτή πλαστική σακούλα με την προϋπόθεση ότι θα αναγράφουν σειριακό αριθμό και ειδική σήμανση με τον τόπο, την ημερομηνία παραγωγής και τον Αριθμό Εθνικού Μητρώου Παραγωγού (ΕΜΠΑ).


Αρνητική πρωτιά για την Ελλάδα

Τετρακόσια σαράντα τεμάχια χρησιμοποιεί κατά μέσο όρο το χρόνο ο Έλληνας, ένα αριθμός που μεταφράζεται σε 4,5 δισ. πλαστικές σακούλες για το σύνολο του λιανεμπορίου ετησίως, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ορίζεται στα 160 τεμάχια, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Μάιος, 2017) έδειξε ότι ο Έλληνας παίρνει κατά μέσο όρο 3,9 σακούλες σε κάθε επίσκεψη στο σουπερμάρκετ, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 270 πλαστικές σακούλες κατά κεφαλήν μόνο από τα σουπερμάρκετ. Μέσα σε κάθε πλαστική σακούλα βάζει λιγότερα από τρία προϊόντα, ενώ ο κύριος λόγος της μετέπειτα χρήσης της είναι η συγκέντρωση σκουπιδιών.


«Οικολογική βόμβα»

Η χρήση της πλαστικής σακούλας δεν αποτελεί μόνο σοβαρό κίνδυνο για το θαλάσσιο οικοσύστημα, αλλά και για τη δημόσια υγεία. Τουλάχιστον πέντε τρισεκατομμύρια πλαστικά, συνολικού βάρους 269.000 τόνων, έχουν εισέλθει στον παγκόσμιο ωκεανό, με τη διάσπασή τους σε μικρότερα κομμάτια να καθιστά την απομάκρυνσή τους σχεδόν αδύνατη. Ο ΟΗΕ κάνει λόγο για «σούπα από πλαστικό» που εκτός του ότι ευθύνεται για τον θάνατο εκατομμυρίων θηλαστικών, ψαριών και πτηνών (καταπίνουν κομμάτια της), καταλήγει και στο πιάτο μας με ο,τι αυτό συνεπάγεται. Ειδικά η πλαστική σακούλα χρειάζεται ένα δευτερόλεπτο να παραχθεί, 20 λεπτά κατά μέσο όρο να χρησιμοποιηθεί, ενώ προκαλεί μόλυνση για πάνω από 450 χρόνια μέχρι να αποσυντεθεί πλήρως.


Tips για μειωμένη χρήση της πλαστικής σακούλας

Εναρμονισμένη με την ευρωπαϊκή οδηγία που έχει θέσει στόχο τη μείωση της χρήσης της πλαστικής σακούλας κατά 50% έως το 2017 και κατά 80% έως το 2019, η ΑΒ Βασιλόπουλος συμμετέχει στις ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας , καλώντας τους καταναλωτές να περιορίσουν τη χρήση της και να την αντικαταστήσουν με επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες που μπορούν να βρουν και στα καταστήματα της.

Παράλληλα συμβουλεύει τους καταναλωτές να παίρνουν δύο ή τρεις επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες για διαφορετικά είδη που θέλουν να μεταφέρουν, να έχουν διπλωμένη μια επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα στο αυτοκίνητο ή στην τσάντα τους, ώστε να τη χρησιμοποιούν στα «έκτακτα» ψώνια που προκύπτουν..