Ψηφίδες Ιστορίας

Γνωστές και άγνωστες στιγµές των 200 χρόνων της σύγχρονης Ελλάδας στην ιστοσελίδα www.greece2021.gr της Επιτροπής «Ελλάδα 2021»

Του Δημήτρη Παγαδάκη

Πού βρίσκεται ο λόφος της Μπουµπουνίστρας και ποιο κτίριο είναι πλέον κτισµένο στην κορυφή του; Πότε ψήφισαν για πρώτη φορά οι Ελληνίδες; Με µόλις 154 αναγνωρισµένα ποιήµατα, θεωρείται ένας από τους σηµαντικότερους ποιητές της σύγχρονης εποχής. Ποιος είναι; Ποιος λόγιος σύρθηκε στα δικαστήρια για χάρη της ψιλής, της δασείας και της περισπωµένης; Πόσα χρόνια χρειάστηκε ο Βασίλης Τσιτσάνης για να ολοκληρώσει τη «Συννεφιασµένη Κυριακή»; Ποιος ήταν ο πρώτος Ελληνας που µπήκε στο Hall of Fame του µπάσκετ; Πόσα χρήµατα κέρδισε ο νικητής του πρώτου διαγωνισµού ΠΡΟΠΟ;

Ανακαλύψτε ξανά γνωστές και άγνωστες ψηφίδες της δισαίωνης διαδροµής της σύγχρονης Ελλάδας, µέσα από τα χρονολόγια που φιλοξενούνται στην ιστοσελίδα της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», www.greece2021.gr. Χρονολόγια στα οποία συνεισέφεραν και οι αναγνώστες της ιστοσελίδας, που έστειλαν τα δικά τους λήµµατα, συνθέτοντας ένα µωσαϊκό άλλοτε κοµβικών και άλλοτε λιγότερο κεντρικών γεγονότων-ψηφίδων της Ιστορίας της σύγχρονης διαδροµής µας.

Οι εγγραφές των χρονολογιών αφορούν τους τρεις από τους τέσσερις άξονες που προσδιορίζουν το περιεχόµενο των δράσεων που συντονίζει η Επιτροπή «Ελλάδα 2021» στο πλαίσιο του εορτασµού των 200 χρόνων µετά την Επανάσταση και ειδικότερα: α) Το 1821 στην Ελλάδα και τον κόσµο, β) Η Ελλάδα στην πορεία των 200 χρόνων, και γ) 200 χρόνια: Οι Ελληνες δηµιουργούν. Υπάρχουν, επίσης, ειδικά χρονολόγια για τις εικαστικές τέχνες, τον αθλητισµό, τη µουσική, τον κινηµατογράφο, το θέατρο και τα γράµµατα.

Οποιος το επιθυµεί µπορεί να προτείνει την προσθήκη γεγονότος ή προσώπου, φωτίζοντας έτσι µία ακόµη ψηφίδα της Ιστορίας µας.

1826
Το ατµόπλοιο «Καρτερία»
φτάνει στο Ναύπλιο

Τον Σεπτέµβριο του 1826 αγκυροβολεί στο Ναύπλιο το ατµοκίνητο πολεµικό πλοίο «Καρτερία» µε κυβερνήτη τον Βρετανό Φρανκ Αµπνεϊ Χάστινγκς. Πρόκειται για το πρώτο πλοίο που έφτασε στη χώρα µετά την παραγγελία που είχε γίνει στην προσπάθεια δηµιουργίας ισχυρού εθνικού πολεµικού στόλου, καθώς και το πρώτο πλοίο τέτοιου είδους που χρησιµοποιήθηκε ποτέ σε ναυµαχία.

1878
Ο Γιαννούλης Χαλεπάς
ολοκληρώνει την «Κοιµωµένη»

Ο Γιαννούλης Χαλεπάς (1851-1938) υπήρξε ένας από τους σηµαντικότερους και πλέον αναγνωρισµένους νεοκλασικιστές γλύπτες του 19ου αιώνα. Η «Κοιµωµένη» του είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα της νεοελληνικής γλυπτικής και συγκαταλέγεται ανάµεσα στα αριστουργήµατα του ελληνικού 19ου αιώνα.

1893
Εγκαινιάζεται η ∆ιώρυγα της Κορίνθου

Από τον τύραννο της Κορίνθου Περίανδρο, ο οποίος φέρεται να µελέτησε πρώτος το ενδεχόµενο διάνοιξης διώρυγας στον Ισθµό, χρειάστηκε να περάσουν περισσότερα από 2.300 χρόνια για να γίνει πραγµατικότητα η νέα θαλάσσια δίοδος. Ο 19ος αιώνας ήταν η κατάλληλη εποχή για την πραγµατοποίησή του, έστω και αν χρειάστηκε να φθάσουµε σχεδόν στο τέλος του για να δούµε το έργο ολοκληρωµένο.

1913
Ανατίθεται στην Ιωάννα
Στεφανόπολι η διεύθυνση του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων

Η Ιωάννα Στεφανόπολι (1875-1961) είναι η πρώτη Ελληνίδα φοιτήτρια. Με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, σε ηλικία µόλις 15 ετών εισάγεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών, παρά τις αντιδράσεις του πρύτανη, που ήταν αντίθετος στην ανάµειξη των φύλων, και παρά τον χαρακτηρισµό της εισαγωγής της από τη Θεολογική Σχολή ως ανοσιουργήµατος ανάλογου µε το να διαβεί µια γυναίκα το ιερό της εκκλησίας.

1925
Ηχογραφείται στην Αµερική
το θρυλικό τραγούδι «Μισιρλού»

To 1925 ηχογραφείται στην Αµερική το τραγούδι «Μισιρλού» (που σηµαίνει «Αιγύπτια»), από τον Τίτο ∆ηµητριάδη, σε παραγωγή Columbia, και δύο χρόνια αργότερα πρωτοπαίζεται από τη ρεµπέτικη κοµπανία του Μιχάλη Πατρινού στην Αθήνα και γίνεται εξαιρετικά δηµοφιλές.

1929
Ο Θεοτοκάς δηµοσιεύει
το «Μανιφέστο της γενιάς του ’30»

Ο φιλελεύθερος συγγραφέας και στοχαστής (1906-1966) αναµετρήθηκε µε παγιδευτικά και στερεοτυπικά δίπολα, επιχειρώντας να τα υπερβεί µε λεπτή διανοητική ισορροπία και υψηλό διαλεκτικό στοχασµό: Ανατολή – ∆ύση, Ελλάδα – Ευρώπη, παράδοση – µοντερνισµός, κοσµοπολιτισµός – ελληνικότητα, ολοκληρωτισµός – µηδενισµός.

1944
Ο Φιλοποίµην Φίνος κινηµατογραφεί κρυφά την υποστολή της σηµαίας
του Τρίτου Ράιχ στην Ακρόπολη

Στις 12 Οκτωβρίου του 1944 οι Γερµανοί αποχωρούν από την Αθήνα και ο Φίνος βγαίνει στον δρόµο µε το συνεργείο του για να καταγράψει τις ιστορικές στιγµές, στα πρώτα επίκαιρα µετά την απελευθέρωση. Στο µικρό αυτό φιλµάκι βρίσκεται ένα από τα σηµαντικότερα ιστορικά ντοκουµέντα του τόπου, η υποστολή της ναζιστικής σηµαίας από έναν Γερµανό στρατιώτη.

1949
Η πρώτη νίκη
της Εθνικής στο µπάσκετ

Στον πρώτο της επίσηµο αγώνα µπάσκετ η εθνική οµάδα νικά την Ολλανδία µε 46-28, στο Κάιρο, στο πλαίσιο του 6ου Ευρωπαϊκού Πρωταθλήµατος. Χαρακτηριστικό των αγώνων που διεξάγονται σε ανοιχτό γήπεδο είναι ότι, όταν φυσάει, γεµίζει το έδαφος µε άµµο από την έρηµο.

1955
«Η Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη στο Φεστιβάλ Καννών

Η «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη, µια ταινία-σταθµός του ελληνικού σινεµά, κάνει την παγκόσµια πρεµιέρα της στο Φεστιβάλ Καννών του 1955 και συστήνει για πρώτη φορά στο διεθνές κοινό µια µετέπειτα σταρ του παγκόσµιου σινεµά, τη Μελίνα Μερκούρη («Ποτέ την Κυριακή», «Τοπ Καπί», «Φαίδρα») και έναν µοναδικό κινηµατογραφικό συνθέτη, τον Μάνο Χατζιδάκι («America America», «Sweet Movie»).

1959
Επίσηµη έναρξη της λειτουργίας
του ΠΡΟΠΟ στην Ελλάδα

Το πρώτο δελτίο περιλαµβάνει 12 τακτικούς και 2 αναπληρωµατικούς αγώνες. Συµπληρώνονται 213.670 στήλες και εισπράττονται 1.004.778 δρχ. Ο µοναδικός 12άρης κερδίζει 228.360 δρχ. και οι 47 11άρηδες 4.757 δρχ.

1981
Η Ελλάδα γίνεται µέλος της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής Κοινότητας

Η Ελλάδα έγινε τότε το 10ο µέλος, ανοίγοντας τον δρόµο για την Ισπανία και την Πορτογαλία που ακολούθησαν. Στη συνέχεια η Ελλάδα πέτυχε τη συµµετοχή της στην ΟΝΕ, στο πλαίσιο πλέον της Ε.Ε., αλλά και την ένταξη της Κύπρου.